Żołądek

jelita

Żołądek może być chyba najbardziej rozpoznawalnym organem układu pokarmowego. Oczywiście charakterystyczną cechą żołądka może być zmienność jego kształtu oraz położenia, które jesteśmy w stanie określić jedynie z grubsza. Gdy stoimy, żołądek posiada kształt haka z ramieniem zstępującym oraz wstępującym. Wyróżnić jesteśmy w stanie cztery podstawowe funkcje żołądka: rozdrabnianie pokarmu, wyjaławianie pokarmu, trawienie białek oraz trawienie cukrów. Rozdrabnianie pokarmów odbywa się zarówno poprzez procesy chemiczne jak oraz mechaniczne za pomocą ruchów mięśni. Znacznie istotniejsze może być jednakże to także co w żołądku może być wytwarzane oraz jesteśmy w stanie to także decyduje o jego wyjątkowości. Treść żołądkowa to także mieszanina dostarczonego do niego pokarmu z enzymami trawiennymi oraz kwasem solnym, który może być mocno żrący oraz posiada za zadanie z jednej strony wyjałowienie pokarmu poprzez zniszczenie wszystkich nieprzystosowanych drobnoustrojów czy aby pasożytów a z drugiej, aktywowanie działających jedynie w mocno kwasowym środowisku. Kwas solny hamuje trawienie cukrów, które odbywa się od pierwszego kontaktu pokarmu ze śliną ponieważ kwasowe pH wyłącza odpowiedzialne za to także enzymy. Z punktu widzenia anatomii ów narząd można podzielić na najważniejsze części: dno (najbliżej przełyku), trzon oraz fragment odźwiernikową. Miejsce przejścia przełyku w żołądek nazywamy wpustem, natomiast analogiczny otwór łączący jamę żołądka z dwunastnicą nosi nazwę odźwiernika. Mocna kwasowość treści żołądkowej powoduje, że wydostanie się jej poza żołądek poprzez perforację jego ściany może być sytuacją bezpośrednio zagrażającą życiu. Także kontakt kwasu solnego ze ścianami samego żołądka może być szkodliwy. I dlatego wytworzyła się w nim potężna warstwa ochronna: śluzowo-alkaliczna błona stanowiąca barierę nieprzekraczalną dla kwasu solnego. pH w żołądku wynosi około 1,5 ale przy komórkach nabłonka żołądka, zaraz za błoną śluzową, może być to także zatem już neutralne dla organizmu 7. Jak nie zbyt trudno zgadnąć, wszelkie problemy z tworzeniem się błony śluzowej prowadzące do niewłaściwej ochrony ścian żołądka powinny prowadzić do poważnych problemów. Dwie ściany żołądka – przednia oraz tylna, przechodzą jedna w drugą wzdłuż bocznych brzegów zwanych krzywiznami: większej – wypukłej oraz skierowanej w lewo i mniejszej – wklęsłej oraz skierowanej w prawo oraz do tyłu. Podobnie jak odmienne części składowej przewodu pokarmowego, jego ściana składa się z trzech warstw: błony śluzowej (najbardziej wewnętrznej), mięśniówki oraz błony surowiczej (najbardziej na zewnątrz). Sąsiadami żołądka może być dużo ważnych narządów jamy brzusznej. Od przodu może być to także wątroba, natomiast z tyłu: śledziona, lewa nerka oraz nadnercze, trzustka i okrężnica poprzeczna. Procesy chorobowe dotyczące owych narządów powinny oddziaływać na żołądek, chociaż dużo częściej zdarza się sytuacja odwrotna, gdy na przykład wrzód żołądka drąży do trzustki. Żołądek (łac. gaster) może być narządem układu pokarmowego znajdującym się w lewym podżebrzu oraz w środkowym nadbrzuszu. Składa się on z części składowej wpustowej, dna, trzonu oraz części składowej odźwiernikowej. W żołądku zachodzi trawienie białek wchodzących w skład spożywanego pokarmu. Wydzielany poprzez żołądek sok żołądkowy zawiera enzymy trawienne: podpuszczkę oraz pepsynę, które są aktywowane poprzez kwas solny (także wydzielany poprzez żołądek). Najważniejszą funkcją żołądka może być trawienie oraz transport pożywienia (funkcja mechaniczna oraz chemiczna). Po przyjęciu pokarmu czynność skurczowa żołądka umożliwia mieszanie, rozdrabnianie oraz w końcu przesuwanie małych porcji treści pokarmowej do jelita cienkiego. Pokarm zostaje rozbity na miazgę pokarmową oraz przesycony sokiem żołądkowym. Głównymi składnikami tego soku są wspomniane zatem już kwas solny oraz pepsyna. Taka „zabójcza” (na szczęście jedynie dla bakterii) mieszanka skutecznie przygotowuje pokarm przed dalszą obróbką w dwunastnicy, jelicie czczym oraz krętym. Dwunastnica może być narządem leżącym pozaotrzewnowo, w którym zachodzi następny etap trawienia oraz absorpcji składników pokarmowych. Zawartość dwunastnicy posiada odczyn zasadowy. U człowieka może być narządem wychodzącym z żołądka, stanowi pierwszy odcinek jelita cienkiego. Do dwunastnicy uchodzi przewód żółciowy wspólny oraz przewód trzustkowy w miejscu zwanym brodawką Vatera. Dzięki skurczom silnych mięśni ścian żołądka pokarm może być dokładnie mieszany z sokami trawiennymi. Komórki dna żołądka wytwarzają kwas solny, który zakwasza środowisko, dezynfekuje pokarm oraz denaturuje białka trawione później poprzez pepsynę, produkowaną poprzez odmienne komórki w dnie żołądka. U ptaków występuje tzw. żołądek mięśniowy, w którym roślinny pokarm może być rozdrabniany za pomocą wcześniej połkniętych kamieni. Najbardziej rozbudowane żołądki występują u przeżuwaczy. Są czterokomorowe, zawierają: żwacz, czepiec, księgi oraz trawieniec. Wstępnie roztarty pokarm trafia z jamy gębowej do żwacza, ulega trawieniu dzięki enzymom produkowanym poprzez liczne bakterie oraz pierwotniaki. Następnie wraca do jamy gębowej oraz może być wciąż jeszcze raz rozcierany, po czym przechodzi do czepca. Tamże zostaje dokładnie roztarty oraz wędruje do ksiąg, gdzie może być zagęszczony. Wraz z licznymi mikroorganizmami trafia do trawieńca oraz tamże może być trawiony przy udziale enzymów produkowanych poprzez komórki ścian żołądka. Patrząc na żołądek po otworzeniu jamy brzusznej człowieka zobaczylibyśmy po prostu całkiem spory worek mięśni. Jego długość to także zazwyczaj 25-30 centymetrów a szerokość waha się pomiędzy 12 oraz 14 centymetrami. Pojemność zależy od tego czy aby znajduje się w nim jakieś jedzenie. Skoro tak to także naturalnie rozciąga się. Jesteśmy w stanie to także odczuć po większym posiłku. Niemniej jego przeciętna pojemność określana może być na 1-3 litrów. Posiada dość nietypowy jak na struktury naszego ciała hakowaty kształt ale nie może być to także wciąż jeszcze nic nadzwyczajnego.