Trzustka

Trzustka to również narząd gruczołowy położony w nadbrzuszu, poprzecznie, za żołądkiem. Składa się z głowy, trzonu oraz ogona, posiada strukturę płatowo-zrazikową. Waży od 60 do 125 gramów, jednakże przeważająca fragment jej masy nie może być gruczołem dokrewnym; nie produkuje hormonów, ale soki trawienne, które są odprowadzane do przewodu pokarmowego, ściślej mówiąc – do dwunastnicy. Dziennie narząd ów wytwarza 1200-1500 ml soku trzustkowego, zawierającego enzymy trawiące cukry, białka oraz tłuszcz. Ta czynność trzustki to również jej funkcja egzokrynna, czyli wydzielanie zewnętrzne. W miąższu trzustki biegną dwa większe przewody wyprowadzające sok trzustkowy. Może być to również przewód trzustkowy oraz przewód trzustkowy dodatkowy utworzone z połączenia mniejszych przewodzików. Większy przewód trzustkowy (przewód Wirsunga) biegnie poprzez cały miąższ rozpoczynając się w ogonie trzustki. Docierając do głowy przebija jej miąższ oraz ulega połączeniu z przewodem żółciowym wspólnym uchodzącym na brodawce większej dwunastnicy. Mniejszy oraz krótszy przewód trzustkowy dodatkowy odchodzi w głowie trzustki od głównego przewodu trzustkowego, który po opuszczeniu głowy trzustki uchodzi na brodawce mniejszej dwunastnicy. Jednakże jego przebieg bywa zmienny. Nadużywanie alkoholu, zbyt tłuste oraz nadmiernie obfite posiłki, kamienie żółciowe, niedrożność przewodu żółciowego, zakażenia wirusowe i duże uszkodzenia jamy brzusznej. Powinny być też również przyczyny metaboliczne, związane ze stosowaniem niektórych leków, z bulimią oraz jadłowstrętem psychicznym. Czasami schorzeniem może być ostre zapalenie trzustki Charakterystycznymi objawami ostrego zapalenia trzustki są silne, często promieniujące bóle brzucha oraz wysoka temperatura. Może również pojawiać się wzdęcie, któremu towarzyszy zatrzymanie stolca. Dalsza fragment objawów może przypominać np. grypę, z charakterystycznymi dla niej bólami mięśni oraz dreszczami. Leczenie ostrego zapalenia trzustki. Nadużycie alkoholu oraz kamica żółciowa. Przewód trzustkowy uchodzi do dwunastnicy wspólnie z przewodem żółciowym. Zatkanie ujścia poprzez kamień powoduje zarzucanie żółci do trzustki, która zaczyna sama trawić się od środka. Rzadziej przyczyną OZT powinny być: nowotwory trzustki oraz dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zabiegi chirurgiczne i endoskopie. OZT sprzyjają: cukrzyca, zaburzenia stężenia tłuszczów we krwi i zakażenia wirusowe, bakteryjne oraz pasożytnicze. Musi być też wielokierunkowe, obejmować monitorowanie czynności serca i nerek, poza tym ważne może być kontrolowanie prawidłowych parametrów biochemicznych krwi, np. wzrost poziomu cukru, spadek p. wapnia, w skrajnych przypadkach (anemia) ludzka krew się przetacza. Należy pamiętać, iż choroba ta wiąże się z mocno odczuwanym bólem, zatem niezbędnym może być podanie środków przeciwbólowych (z wykluczeniem morfiny). Następnym krokiem w opiece nad chorym w szpitalu może być wdrażanie antybiotykoterapii, która posiada na celu uniknięcie zakażenia. Niesamowicie ważne może być również odżywianie podczas choroby, która powoduje szybkie zużywanie zapasów tzw. stan hiperkatabolizmu, który prowadzi do gwałtownego ubytku masy ciała, zużycia zapasów tłuszczu oraz białka. U chorych na ciężkie OZT stosuje się całkowite żywienie pozajelitowe albo całkowite żywienie dojelitowe. Wśród możliwych przyczyn zapalenia trzustki najczęściej, bo aż w 80 proc. przypadków, wymienia się kamicę żółciową i długotrwałe spożywanie alkoholu. Ale chorobę powinny również wywołać niektóre leki. Zdarza się, że występuje również przy nowotworach trzustki oraz dróg żółciowych, a również z niektórymi chorobami metabolicznymi, zakażeniami wirusowymi oraz bakteryjnymi. W większości przypadków, podobnie jak na ostre – alkoholizm. Odmienne to również kamica oraz stan zapalny dróg żółciowych, nadczynność przytarczyc, zaburzenia gospodarki tłuszczowej przebiegające z wysokim poziomem cholesterolu oraz triglicerydów, dziedziczna choroba, zwana mukowiscydozą, niedobór białka w pożywieniu i zwężenie przewodu trzustkowego. Przewlekły proces zapalny może być też następstwem wcześniej przebytego ostrego zapalenia trzustki. Leczenie prowadzone może być w warunkach szpitalnych: pacjenta pozostającego na ścisłej diecie chroni się przed bólem, hamuje wydzielanie soku żołądkowego oraz trzustkowego, zapobiegawczo podaje antybiotyki. W ciężkich przypadkach stosuje się leczenie operacyjne polegające głównie na usunięciu martwej części składowej trzustki. Zapobieganie chorobie to również przede wszystkim wczesne leczenie kamicy żółciowej oraz nienadużywanie alkoholu. Trzustka (łac. pancreas) może być gruczołem zarówno wewnątrz- jak oraz zewnątrzwydzielniczym znajdującym się w przestrzeni zaotrzewnowej jamy brzusznej. Jej długość nie przekracza 20 cm, a wysokość 5 cm. Posiada podłużny kształt, nieco haczykowato zakrzywiony. Trzustka znajduje się w górnej części składowej jamy brzusznej, do przodu od kręgosłupa na wysokości L1-2. Jej ułożenie może być poprzeczne do osi ciała, większą częścią (trzon oraz ogon) leży po stronie lewej. W budowie zewnętrznej można wyróżnić podział na głowę, trzon oraz ogon.